dinsdag 31 augustus 2010

Kindvriendelijke restaurants

Gezond en lekker eten

Veel mensen gaan minder uit eten zodra ze kinderen krijgen, maar tenzij het vanwege de kosten is, hoeft dat helemaal niet. Zelf ben ik van mening dat uit eten gaan een van de facetten is van een rijke pedagogische omgeving. Net als spelen met andere kinderen, meegaan naar het theater, buitenspelen, gesprekken voeren en ga zo maar door.

Gezond eten
Voeding is een belangrijk thema voor ouders; wat is gezond en wat minder? Wat is een evenwichtig voedingspatroon? Het krijgen van kinderen zorgt er vaak voor dat je je eigen eetpatroon weer eens onder de loep neemt en gezondere keuzes gaat maken; minder zout, meer groente en fruit. Dat maakt het ook zo bizar dat patat, kroket en appelmoes in een restaurant een ‘kindermenu’ genoemd wordt. In welke zin is zo’n gerecht geschikt voor kinderen? Het overschot aan verzadigd vet, zout en paneermeel? Het gebrek aan groente? Mijns inziens bestaat een kindermenu uit genoeg groente, volkorenproducten en weinig zout, suiker en overdadig vet. En natuurlijk, in een restaurant wil je lekker eten, dus het kindermenu moet ook aansluiten op de smaak van kinderen.

Je eigen rol
Er zijn maar weinig restaurants waarbij er in het ‘kindermenu’ veel groente zit. In een regulier restaurant zul je dus zelf moeten bedenken wat je je kinderen wilt geven. De algemene ervaring is dat de kok het altijd leuk vindt om kinderen iets gezonds voor te schotelen. Schroom niet om je voorkeuren aan te geven en vraag gewoon om zoutvrij eten. Wij vroegen lezers naar hun goede ervaringen met gezonde kindermaaltijden en aan de hand daarvan kwamen wij tot onderstaande lijst.

Kip-patat-en-appelmoesvrije kindermenu’s
In onderstaande restaurants staan er daadwerkelijk gezonde kindermenu’s op de kaart. Het voordeel hiervan is dat je van tevoren weet waar je aan toe bent en je niet zelf hoeft te bedenken wat een lekker en gezond gerecht voor je kind zou zijn.

Rendez Vous (Mijdrecht) serveert ook gerechten als frikadel met friet, maar altijd met salade. Bovendien hebben ze een uitgebreide kinderkaart waar ook genoeg gezonde maaltijden als een witvisje met peultjes en gekookte aardappel op staan.

Praq (Ouderkerk aan de Amstel) is een waar walhalla voor kinderen. Ze hebben onder andere de eerste prijs gewonnen voor gezondste en lekkerste kindergerecht op de Horecava 2009. Dit bestaat uit: Boers kipje met frites van Hollandse groente en een spies van krieltjes.

Restaurant Hagedis (Den Haag) is een biologisch en vegetarisch restaurant waar het kindermenu bestaat uit pizza met salade, kleine pasta met tomatensaus, kaas, noten en salade of een kleine dagschotel.

Bij Mexicaans restaurant Popecatepetl (zeven locaties door het land) krijgen kinderen bijvoorbeeld voor 4,50 een kleine burrito gevuld met bonen, maïs, gehakt of kaas, met daarnaast salade en rijst.

De Waaghals (Amsterdam) is een vegetarisch restaurant dat een toegankelijk menu wil serveren aan kinderen. De schotel bestaat uit: zelfgemaakte frites, kaasmedaillon of groentekroket, broccoli/boontjes/wortel (afhankelijk van wat er in huis is) en een beetje sla. Ze hebben helaas geen handige verschoonruimte.

Bij Wagamama (Amsterdam en Groningen) hebben ze geen friet. Een van de kindermenu’s is bijvoorbeeld: “Gefrituurde gepaneerde grote garnalen, geserveerd met japanse rijst, komkommer en een yakitori saus om te dippen”. Een goed restaurant om je kinderen kennis te laten maken met de Japanse keuken.

De Nadorst (Blokker, nabij Hoorn) heeft een uitgebreide kinderkaart. Met friet en appelmoes, maar je kunt ook kiezen voor groentensoep, een stukje gegrilde zalm of een pannenkoek met mozzarella, zongedroogde tomaten, olijven en ansjovis.

Oke oke, toegegeven, in een pannenkoekenrestaurant eet je doorgaans niet veel groenten. Toch is Theehuis Rhijnauwen (Bunnik) het vermelden waard aangezien ze grotendeels biologisch en fairtrade werken. En wat voor een hoop mensen helemaal fijn is: ze houden rekening met diverse allergieën. Hun pannenkoeken kunnen glutenvrij bereid worden, of met sojamelk.

Ook De Proeftuin (Eindhoven) heeft gluten- en koemelkvrije pannenkoeken op het menu staan. Daarnaast serveren ze ook kleine gerechten met fruit uit eigen boomgaard. De ingrediënten die ze gebruiken zijn veelal biologisch en van eigen land of uit de streek. De moderne en open inrichting is vriendelijk voor kinderen die moeite hebben met veel prikkels. Ideaal om te combineren met een bezoek aan hun landwinkel en met verschillende wandel- of fietsroutes

Bikken (Doetinchem) heeft een redelijk traditionele kinderkaart, maar er staat ook zalmfilet met pasta op de kaart. Verder bestaan de hoofdgerechten voornamelijk uit vlees. Gelukkig staat er expliciet dat je natuurlijk groenten in plaats van friet met appelmoes kunt bestellen.

Bij het Griekse restaurant I-Grec (Amsterdam) kun je betaalbaar en lekker eten in een kindvriendelijk restaurant. Zoals ze zelf zeggen: "De kunst van de Griekse keuken op IJburg". Het kindermenu bestaat uit gehaktballetjes met komkommer, vers fruit en zelfgemaakte frites, maar er is ook een aantal heerlijke tapas te verkrijgen.

Restaurants die graag een gezonde kleine portie klaarmaken
In deze restaurants staan geen gezonde kindermenu’s op de kaart, maar de ervaring van Kiindlezers is dat ze wel met liefde een volledige maaltijd voor je kind klaarmaken:

"Midzomernachtsdroom (Hoorn) serveerde mijn dreumes stukken komkommer, meloen en ander groente en fruit. Ze maakten veel contact met de kleine meid, wat ik erg leuk vond. Jammer dat er verder wel standaardkindermenu's op de kaart staan."

"Dulac (Amsterdam) heeft echt de ruimte voor rondscharrelende kinderen, het is een groot gebouw waarbij de tafels ver van elkaar af staan. Mijn net mee-etende baby kreeg een flinke bak yoghurt toen we er om vroegen en at verder met ons mee. Volgens mij hebben ze het niet eens in rekening gebracht."

"De Markerwaard (Enkhuizen) serveerde mijn allergische zoon een kipcocktail die koemelkvrij was en gaven vis in plaats van vissticks. Het was superservice, voor kinderen en volwassenen!"

"Bij Kimono (Almere) mocht mijn meisje gratis meeknabbelen van de Sushi (wat wil je ook als je Suzy heet?). Het was een grote hit; gemakkelijk met de hand te eten."

"Little V (Den Haag en Rotterdam) is Vietnamees en Lana heeft daar zelf gekozen van de kaart.
Traditionele vietnamese soep met rundvlees erin (hele grote kom met groenten, bouillon, mie en vlees) en kleine groentenloempiaatjes."

"Bij Olympia (Rotterdam) at mijn dochter tzatziki, garnalen, inktvis, olijven, gegrilde aubergine, spanakopita (filodeeg met feta en spinazie)."

Mist er nog een restaurant in de lijst? Mail naar info@kiind.nl

Meer weten?
Glutenvrij eten:
http://www.glutenvrijeten.nl/
Eet meer groenten:
http://www.eetmeergroenten.info/website/index.php

Sandii Zachte © 2010

Avontuurlijk kamperen

Op survival met het gezin

Voor kinderen is het eigenlijk het leukste om te kamperen op vakantie. Nu kun je er natuurlijk voor kiezen om hutjemutje op een sterrencamping te gaan staan, compleet met entertainmentprogramma en zwembad. Toch is dat niet noodzakelijk voor een geslaagde vakantie met het gezin. Het kan ook heel anders. Denk: rust, natuur en toch vermaak. Denk: weinig inpakken en snel op weg, samen koken en uitdagende activiteiten.

Wildkamperen staat voor: een paar dagen in het bos bivakkeren, spelen met stokken, boomverstoppertje spelen, picknicken, beestjes en planten bestuderen, knutselen met natuurlijke materialen en aan het einde van de dag moe maar voldaan in slaap vallen in de frisse lucht. Kinderen kunnen zich eindeloos vermaken op zo’n vakantie en ook jij komt echt tot rust. Je hebt tijd om eens een goed boek te lezen, een spel te spelen, een gesprek te voeren of gewoon naar de sterren te kijken. Kleine kinderen vinden het leuk om lekker met takjes en bladeren te spelen en grote kinderen maken graag een boomhut van dode takken.

Er wordt vaak gedacht dat je in Nederland niet vrij mag kamperen. Toch zijn er wel plaatsen waar dit mag. Op de website van Staatsbosbeheer vind je de adressen. Deze plaatsen zijn alleen te voet of per fiets bereikbaar. Er staat alleen een waterpomp en open vuur is verboden. Je mag er hooguit 72 uur staan met je tent. Het is wel spannend of er plaats is; er mogen maximaal drie tenten staan. Deze manier van kamperen wordt "Vrij kamperen" genoemd. Ze gebruiken ook de term "Puur kamperen". Hier is drinkwater, douche en toilet beschikbaar. Deze vorm van kamperen is ook al vrij van animatieteams, massale zwembaden en hutjemutjegevoel.

Met de fiets ga je op pad. Licht bepakt en vol energie. Mochten jullie samen een plek hebben gevonden, dan is het een uitdaging om met behulp van je omgeving een tent te maken. Neem waterdichte doeken mee en maak hier een tent van met behulp van touw, afgevallen stokken en takken en omringende bomen. Zorg dat je niet recht onder een boom ligt, want als het geregend heeft blijven bomen nog eindeloos nadruppelen. Mocht je last van muggen hebben, dan is een muskietennet prettig. Dit kun je aan de onderkant verzwaren zodat het niet steeds opwaait. ‘s Nachts wil je het natuurlijk niet te koud hebben en vooral je kinderen moeten comfortabel kunnen slapen. Zoek afgevallen droge bladeren en maak daar een dikke laag van. Daarop kun je natuurlijk een warme slaapzak leggen, maar je kunt ook kiezen voor een legerdeken of schapenvel. Je slaapt onder, of beter gezegd, tussen wollen dekens. Stop je kinderen in zoals baby’s worden ingebakerd. Onder dit artikel staat een link naar een filmpje waarop het wordt uitgelegd.

Bedenk goed wat je mee moet nemen op de reis. Winkels zijn in geen velden of wegen te bekennen, dus voorraad is belangrijk. Neem bij voorkeur droge voedingsmiddelen mee, die blijven lang goed: uien, knoflook, linzen, bonen, rijst, pasta, meel. In een buitensportwinkel kun je zeer voedzame droge crackers kopen, die kun je ook lang bewaren. Een beetje olijfolie is wel fijn, dan kun je ook nog eens iets bakken. Als het warm is kun je drinkwater koel houden door het in een zak te doen en in te graven, of door het aan een touw in een riviertje te hangen. Zorg dat je weet of er drinkwater in de buurt is. Bij de plaatsen van Staatsbosbeheer is water dat eerst gekookt dient te worden, het is dan handig als je flessen hebt die je kunt vullen en koelen. Neem niet teveel kleding mee. Warme kleding is prettig, maar bij zonnig weer kunnen je kinderen lekker bloot rondbanjeren: comfortabel en het scheelt in bagage. Een speelbroek kan bij het rauwdouwen wel handig zijn.

Meeneemlijst:
Waterdichte doeken
Touw
Muskietennet
(Thermos)fles
Droge etenswaar
Warme kleding
Wollen/legerdekens
EHBO-set, zonnebrand, anti-mug, tekentang.

Activiteiten
Ontdekken
Ga op zoek naar kleine kriebelbeestjes of zoek sporen van grotere dieren. Bedenk samen oplossingen voor problemen die je tegenkomt: ‘het regent, hoe houden we het droog?’. Laat kinderen bouwen met stokjes of stenen, bekijk ‘s avonds de sterren, laat ze hutten bouwen van rondzwervende takken.

Spellen
Speel boomverstoppertje, tikkertje en gezelschapsspellen.
Aan oudere kinderen kun je ‘s avonds spannende verhalen vertellen. Of je kunt met hen spookhuisje rondom de tent spelen.

Om te smullen
Bak pannenkoeken van meel en water en beleg ze met versgeplukte bramen. Maak een onkruidsoepje, trek thee van brandnetels, kamille of munt en bak broodjes als je op een plaats bent waar open vuur wel mag.

Recept onkruidsoep
Zoek in de omgeving naar eetbare groenten en kruiden. Zorg ervoor dat je zeker weet dat je geen giftige planten te pakken hebt. Doe een beetje olie in een grote pan en bak de groenten en eventuele uien en knoflook lichtbruin. Voeg water en kruiden toe en laat het doorkoken. Je kunt de pan ook in een doek en vervolgens in een deken wikkelen zodra de soep kookt. Dat scheelt weer gas, mocht je een gasbrander gebruiken.

Omdat je afhankelijk bent van wat er in de omgeving groeit, zal de soep bij iedereen anders worden. Voorbeelden van geschikte ingrediënten:
- Groenten als rucola, brandnetel, zevenblad, paardenbloemblad. Leg paardenbloembladeren een paar uur in koud water zodat ze minder bitter smaken.
- Kruiden als munt, bieslook, dragon, peterselie of rozemarijn.
- Meegenomen ingrediënten als ui, knoflook en aardappel, maar met een beetje geluk is dat ook in de omgeving te vinden. Mocht je geen aardappel hebben, kun je ook wat rijst of pasta meekoken zodat de soep een beetje vult.

Boeken om mee te nemen of te lezen ter voorbereiding:
“De gids voor de jonge trekker”, Manon van der Veen. Uitgeverij Casterman, 2001.
“Junior Survivalgids”, Son Tyberg. Uitgeverij Deltas, 2006.
“Lekkker landschap. Smullen van bos en veld”, Michiel Bussink. Uitgeverij wAarde, 2006.
“Veldgids voor kinderen, Ik ontdek de natuur!”. Stichmann, H. Haag & S. Walentowitz
“Insecten en kriebeldiertjes”. Verschillende auteurs, uitgeverij Deltas.
“Eetbare planten, bloemen en zaden uit de vrije natuur”, Francois Couplan. Synthese Uitgeverij, 2003.

Meer weten?
Op Kiind:
http://www.kiind.nl/articles/146/Wielen_Op_Weg.html
http://www.kiind.nl/blog/entry/51/Op%20een%20grote%20paddestoel.html
http://www.kiind.nl/blog/entry/39/Nachtelijk%20avontuur.html
http://kiind.nl/blog/entry/27/Genieten%20in%20het%20bos.html

Verder:
Inrollen in een deken (filmpje):
http://www.youtube.com/watch?v=Gx38go8-Ig8

Sandii Zachte © 2010

Reageren op gedrag

Logisch of natuurlijk gevolg

Hoe ga je om met een peuter die iets doet wat je echt niet wilt? Wat is een gepaste en zinvolle reactie op ongewenst gedrag? Moet je straffen? Het blijft een lastig thema. In dit artikel wordt verteld hoe je kunt zorgen voor een positieve situatie waarin logische gevolgen op gedrag worden gegeven.

Ontwikkeling van je kind
Ten eerste is het altijd belangrijk dat je kijkt vanuit de ontwikkeling van je kind. Immers: als je hiervan op de hoogte bent, zul je veel beter begrijpen waarom je kind iets doet. “Het lijkt wel of hij me pest”, is een veelgehoorde zin. Weten waar bepaald gedrag vandaag komt, zorgt ervoor dat je je minder snel boos maakt dan wanneer je geen idee hebt waarom je kind iets doet.

Het schattige kleine baby'tje wordt een schattig klein dreumesje dat de wereld wil ontdekken. Dit doen kinderen door grenzen op te zoeken. Dit klinkt negatief, maar dat is door de lading die er aan gegeven wordt; het betekent niet dat je kind jou probeert te pesten, maar dat hij of zij aan het aftasten is wat nou eigenlijk de bedoeling is. Wat wel en niet mag leren kinderen deels door te kijken naar de handelingen van de mensen in hun omgeving, maar ook door het allemaal maar gewoon te dóen. Kleintjes doen vaak dingen die jij niet wilt, omdat het nou eenmaal zo verleidelijk is. De priegelige snoertjes, die dvd-speler met zo’n grappig klepje, de aarde in de plantenbak die zo lekker voelt: het nodigt uit tot nader onderzoek. Uitleggen waarom iets niet mag, verduidelijkt voor kinderen een heleboel. Ondanks dat je baby nog niet zo veel begrijpt van het Algemeen Beschaafd Nederlands, kun je toch benoemen waarom iets niet mag, terwijl je hem of haar weghaalt van de plaats des onheils. Dit hoeft geen heel betoog te zijn, maar ‘au, dat kan pijn doen’, zal op een gegeven moment toch begrepen worden. In de loop der tijd gaan kinderen ook verbanden leggen; ‘niet met de snoeren mogen spelen’ en ‘niet aan de aansteker zitten’ staan niet los van elkaar, maar het heeft dezelfde reden: het is gevaarlijk. Het is niet volstrekt willekeurig wat wel en niet mag.
Ongewenst gedrag hoeft niet altijd onderzoekend kindgedrag te zijn, het kan bijvoorbeeld ook een vraag om aandacht zijn. Het is belangrijk dat het ongewenste gedrag dan wel benoemd wordt, het kind uit de situatie wordt gehaald en je vervolgens inspeelt op de daadwerkelijke behoefte die het kind uit. Kies dus samen een activiteit waarbij je aandacht naar je kind uit gaat.

Kinderen vanaf een jaar of zes zijn minder geneigd de regels in huis klakkeloos te accepteren. Ze beginnen te onderhandelen. Ze zullen ook steeds meer gaan vragen waarom iets dan niet mag. De gedachte achter de regel is belangrijk om te weten. “Omdat ik het zeg” is dus niet duidelijk genoeg en zal minder snel het gewenste effect hebben.

Voorspelbaar zijn
Het is belangrijk om voorspelbaar en duidelijk te zijn naar elkaar. Hiermee wordt bedoeld dat je steeds op vergelijkbare wijze reageert op bepaalde gedragingen van je kind of baby. Duidelijke rituelen zijn goed, ze maken de dag voorspelbaar. Niet reageren op gehuil omdat je consequent wil zijn is sterk af te raden, je negeert dan signalen van je kind, wat schadelijk kan zijn voor de hechting. Een kind dat de ene keer streng toegesproken wordt en de volgende keer zijn gang kan gaan, voelt zich minder veilig dan een kind dat altijd streng toegesproken wordt. Een kind heeft de behoefte om te weten waar hij aan toe is. Maar, als je erover nadenkt, hebben we dat niet allemaal?

Logische gevolgen
Wanneer je kind iets doet wat niet de bedoeling is, is het dus belangrijk om te kijken naar zijn ontwikkeling (waarom doet je kind dit?) en voorspelbaar te reageren. Probeer altijd een logisch gevolg te geven aan wat je kind doet. Een kind dat gaat klieren met zijn eten is blijkbaar klaar en het bord kan dus weggehaald worden. Een kind dat aan de snoeren gaat trekken, kan daar weggehaald worden. Wanneer je kind bij het alleen buiten spelen na duidelijke instructie tóch alleen oversteekt, kan hij misschien beter nog niet alleen buiten spelen. Deze gevolgen hebben direct effect: klieren met eten stopt als het bord weg is, snoeren trekken lukt niet als de snoeren buiten bereik zijn en alleen oversteken kan niet als je binnen moet spelen. Je kunt heel rustig blijven bij het geven van je reactie. Boos worden is onnodig: het zal niet meer effect oproepen. Ook is boosheid aan inflatie onderhevig: een ouder die vaak boos is, maakt op een gegeven moment weinig indruk meer op een kind. Een ouder die altijd rustig blijft, maar boos wordt op het moment dat het kind bijna onder een auto loopt, maakt wél veel indruk.

De stelregels:
1) Blijf altijd het goede voorbeeld geven
2) Wijs nooit je kind zelf af
3) Het gevolg is een logische consequentie
4) Het gevolg duurt niet te lang
5) Vermijd het gevoel van straf

Zorg er altijd voor dat je meteen na het voorval reageert en dat een gevolg ook meteen van kracht is. Voorkom het gevoel dat je straf geeft. Dus niet: ‘je hebt je broertje geslagen, nu moet je naar je kamer’, maar ‘jullie kunnen beter allebei even alleen spelen, dan hebben jullie meer rust’. Je vertelt wel dat slaan niet mag en zorgt dat het negatieve gedrag ophoudt, zonder dat er straf wordt gegeven. Wegsturen is sowieso akelig. Beter kun je je kind even bij je halen: ‘ga maar even naast me zitten’. Leid af: ‘help me maar met aardappels schillen’, of buig het gedrag om met een grapje.

Natuurlijke gevolgen
Bij de regels die je voor je kinderen hanteert, is het een uitdaging om te bedenken of je altijd moet ingrijpen. Wanneer je als regel hanteert: ‘we gaan meteen aan tafel als het eten klaar is’ en je zoon komt steevast pas na tien minuten, dan kan een gevolg zijn dat je boos wordt en hij je voor straf moet helpen met de afwas. Je kunt ook kiezen voor een natuurlijk gevolg: te laat aan tafel betekent dat het eten koud is. De meeste kinderen vinden dat niet prettig. Kinderen die elkaar pijn doen kun je soms ook beter even laten begaan, mits je een oogje in het zeil houdt en ze aan elkaar gewaagd zijn. Als je ze altijd overal voor behoedt, zullen ze zich niet realiseren wat het gevaar nou eigenlijk is. Kinderen hebben ruimte nodig om zich te ontwikkelen: door middel van klimmen en klauteren leren kinderen hoogtes in te schatten. Ook ontdekken ze wat hun mogelijkheden zijn.
Uiteraard is het wachten op een natuurlijk gevolg niet altijd mogelijk: een kind dat een snoer door probeert te bijten loopt serieus gevaar en moet daartegen beschermd worden. Maar bekijk eens wat vaker of je iets kunt laten begaan!

Straffen
Met straf bedoelen we een sanctie die je kinderen geeft nadat ze iets gedaan hebben waar je het niet mee eens bent. Een time-out is tegenwoordig een populaire straf; kinderen worden op een ‘stoutstoeltje’, in de hoek of op de trap gezet, voor het aantal minuten als ze in jaren oud zijn. Het stoutstoeltje is bekend geworden dankzij opvoedprogramma’s met Nanny’s. Toch is het ook bij Tischa Neve van het programma ‘Schatjes’ niet zo geliefd meer: “Als ik dat hoor, denk ik: 'Help, ik heb in mijn opvoedprogramma Schatjes zeker drie keer ouders geadviseerd hun kind op een stoutstoeltje te zetten.' Tegenwoordig doe ik dat ook niet meer zo snel. Ik ben anders gaan denken over straffen en belonen. (...) Ouders beginnen vaak gelijk met corrigeren, zonder na te gaan wat er achter het gedrag van hun kind zit." *1 Tegen een time-out valt in te brengen dat het niet erg leerzaam is en een kind het gevoel kan geven niet gewenst te zijn.
De betekenis van straf is volgens de Van Dale: “1 straf de; v(m) -fen maatregel tegen iem als vergelding voor een onrechtmatige daad, een verzuim of overtreding”.
Je kunt je afvragen of een ‘onrechtmatige daad’ vergolden moet worden. Het leven is een leermoment, geef kinderen de kans om er op een ontspannen manier achter te komen hoe het een en ander werkt, zonder de lading van straf. Vaak is het al genoeg om te zeggen dat je ergens niet blij mee bent en hoe je het liever zou zien. Kijk wat een logisch of natuurlijk gevolg kan zijn en probeer straffen te voorkomen.

*1 http://www.huilenbooszijnruzie.nl/index.php?pagina=artikelen.txt#3 “Wat is er mis met het stoutstoeltje?”

Sandii Zachte © 2010

Tasten en voelen

Zintuigelijke ontwikkeling

Kleien met rivierklei, schilderen met modder op grote vlakken, kneden met deeg, kledderen met behangselplak... Veel ouders zijn er niet echt dol op omdat hun kroost, hun huis en met een beetje pech zijzelf er vies van worden. Als alternatief worden keurige witte velletjes kopieerpapier met potloden en rubberen stickertjes aangeboden. Toch is het belangrijk om kinderen de ruimte te geven: kinderen moeten experimenteren.

Het belang van het ontwikkelen van de tastzin
Baby’s zijn heel erg bezig met de zintuigelijke ontwikkeling. Ze ontdekken de wereld door te proeven, kijken, luisteren, ruiken en te voelen. Maar ook oudere kinderen onderzoeken door hun zintuigen te gebruiken; iets wat vaak vergeten wordt. Dit artikel gaat met name over het voelen; de tastzin. Het tasten is nodig om de begrenzing te voelen; waar houdt mijn lijf op en begint de rest van de wereld? Kinderen vinden het fijn om omhuld te worden, het zogenaamde ‘baarmoedergevoel’, zodat ze de grenzen van hun lijf goed voelen. Dit is ook een van de redenen dat baby’s vaak rustig worden in een draagdoek.

Wat is de tastzin precies?
Proeven doe je met je tong, kijken met ogen, luisteren met je oren en ruiken met je neus. De tastzin is wel degelijk een orgaan, maar is wat minder zichtbaar. Rond de haarschacht in de huid vind je zenuweinden. Dit zijn de organen van de tastzin. Bij onbehaarde huid zoals je vingers zijn het de tastlichamen, die onder de opperhuid liggen.
Volwassenen kunnen meestal precies aangeven waar ze iets voelen, voor kleine kinderen is dit soms nog heel moeilijk. Tegen de tijd dat kinderen zeven zijn, kunnen ze materie ook voelen via een voorwerp; als ze met een stok in het zand prikken voelt dat anders dan als ze ermee in de modder prikken.
Men maakt onderscheid tussen de oppervlakkige en de diepe tastzin: de oppervlakkige tastzin is het ontvangen van prikkels op de huid. De diepe tastzin gaat onder andere over spierspanning. Kinderen leren door diverse ervaringen hoe ze hun spieren moeten aanspannen om in evenwicht te blijven. Ze leren hoeveel kracht ze moeten gebruiken en welke houding ze moeten aannemen. Goed ontwikkelde zintuigen zijn van belang om je motorisch te kunnen ontwikkelen: je kunt pas een bal vangen als je hem ziet. En een goede motorische ontwikkeling is nodig voor allerlei andere ontwikkelingen zoals de taal- en rekenontwikkeling. Door het ontwikkelen van de tastzin leren kinderen ook hoe ze minder snel vallen.

Huidcontact
Huid-op-huidcontact is van levensbelang. Dit klinkt cliché, maar uit diverse onderzoeken is naar voren gekomen dat baby’s daadwerkelijk overlijden als ze geen huidcontact krijgen. Ook oudere kinderen hebben veel behoefte aan huidcontact. Onvoldoende huidcontact kan leiden tot stress of angst. Bij het ontwikkelen van de tastzin hoort dan ook zeker het knuffelen en aanraken van anderen.

Materialen voelen
Laat kinderen kennis maken met allerhande materialen. Voor een dreumes blijft de papierbak honderd keer leuk: al die verschillende vormen, diktes en structuren van de papier- en kartonsoorten zijn intrigerend. Een leuke tip is om verschillende mandjes met materiaal te verzamelen; de ene keer zet je een mandje schelpen neer, een andere keer een mandje met verschillende soorten stenen of noten. Denk ook aan lapjes stof (bijvoorbeeld katoen, zijde, linnen en wol), veertjes of stukjes hout. Zet ook regelmatig een mand neer met van alles wat. Zo voelt een kind goed het verschil tussen koud en warm, hard en zacht, ruw en glad. Verwonder je als een kind en ga voer er gesprekken over.
Spelen met zand
De meeste kinderen spelen graag met zand. Als ze er voor het eerst mee in aanraking komen, vinden ze het misschien raar of zelfs onprettig voelen. Dit is niet gek: het is een totaal nieuwe ervaring! Sommige kinderen vinden het fijn om eerst een klein bakje zand te onderzoeken, voordat ze in een zandbak gaan zitten. Meestal duurt het ook een tijd voordat kinderen daadwerkelijk met het zand gaan spelen; het bevoelen is in het begin al interessant genoeg voor het kind. Het spelen met zand is voor veel kinderen een prettige beleving omdat ze er goed mee kunnen voelen waar hun lichaam eindigt, ze voelen de grenzen van hun lichaam. Bovendien kunnen ze er hun emoties goed in kwijt. Ze worden rustig van het kneden in en het strijken door het zand en kunnen er hun boosheid en angst mee kwijtraken door zand fijn te knijpen en te graven.

Spelen met water
Water is een heel intrigerend fenomeen: het kan van alles. Het kan hard worden als het koud is, maar het ijs kan ook weer smelten, het kan kletteren of druppelen, stromen en spatten, gieten en sijpelen, plonzen en golven. Voor kinderen een erg populaire onderzoeksbron dus! Een emmer water en een zeef bieden tal van spelmogelijkheden die weer anders zijn dan een badje met een paar flesjes of een gieter met een dienblad. Kinderen kunnen hun vingers door het water laten gaan, spetteren en het water vanaf verschillende hoogtes laten stromen. De activiteiten zorgen voor veel plezier, maar het spelen met water werkt ook rustgevend dankzij de zintuigelijke ervaring.

Vies worden
Zand en water; als kinderen met beide materialen kennis hebben gemaakt, kun je ze deze twee elementen laten combineren. Een gevulde gieter in de zandbak of andersom; een klein beetje zand in een emmer water strooien. Nu wordt het pas echt vies! Maar ach, kinderkleding gaat zo kort mee, het moet in die korte tijd wel goed gebruikt worden natuurlijk. Het is belangrijk om kinderen de ruimte te geven om te knoeien en vies te worden, zodat ze de materialen leren ervaren en daarmee hun tastzin goed ontwikkelen. Door een kind buiten op blote voeten te laten lopen voelt het het verschil tussen gras en zand, steen en aarde. Op Kiind staan gelukkig ook allerhande ideeën voor activiteiten waar kinderen hun zintuigen echt mee kunnen ontwikkelen.

Sensomotorische therapie
Voor kinderen die vaak vallen, niet soepel bewegen of op een andere manier last van hun lijf hebben maar ook voor kinderen die zich niet goed kunnen uiten, bestaat er sensomotorische therapie. Sensoriek is het verwerken van prikkels door middel van de zintuigen en motoriek is bewegen. Zoals eerder gezegd is het een onlosmakelijk verbonden met het andere. Bij de therapeut leren kinderen onder andere door middel van allerlei tastspelletjes lekkerder in hun lijf te zitten.

Meer weten?
Op Kiind:
Seksuele ontwikkeling
Masseren van kinderen
Grenzen van je kind
Seksuele voorlichting

Verder:
De eerste zeven jaar: kinderfysiologie, E. Schoorel. Uitgeverij Christofoor, 1998.
Startblokken van Basisontwikkeling, Frea Janssen-Vos en Bea Pompert. Uitgeverij Van Gorcum, 2003.
Samen masseren, Marijke Sluiter. Uitgeverij SWP, 2002.
http://www.bodymap.be/cms/index.php/sensorisch

Sandii Zachte © 2010

Vieze activiteiten

Binnen en buiten vies worden

Vies worden is belangrijk! Kinderen moeten de mogelijkheden krijgen om volop te onderzoeken en experimenteren, omdat ze daar veel van leren. Bovendien blijkt het ook belangrijk voor de gezondheid te zijn om vies door het leven te gaan. Daarnaast worden kinderen rustig en ontspannen bij het ervaren van verschillende materialen. Daarom heeft Kiind een lange lijst met vieze activiteiten gemaakt. Veel plezier en succes met vies worden!

Benodigdheden voor vieze kinderen:
* Een kind
* Stevige oude kleding, verfschort of regenkleding
* Een ruimte die vies mag worden (buiten bijvoorbeeld)
* Een vieze activiteit


Spelen

Spelen met zand, water en modder
Zand en water zorgen voor veel plezier. Fijn zand nodigt uit tot andere handelingen dan nat zand; met het laatste kun je ook stevige bouwwerken maken. Met nog meer water krijg je modder. Hier kun je ook heerlijk mee spelen.

Slootje springen
Zoek ondiepe kleine slootjes op en ga slootje springen. Voor kinderen onder de vijf is het springen over regenplassen al leuk genoeg!

Modderbad nemen
Er zijn meerdere opties om aan een modderbad te komen; als je op het platteland woont of een tuin hebt, kun je een stukje omspitten en volgieten met water of wachten op de regen. Anders kun je de zandbak volgooien met water. Ook kun je eerst onder de sproeier of tuinslang rennen om vervolgens door de zandbak te rollen.
Laat de kinderen rustig op onderzoek uitgaan - misschien willen ze er alleen maar in stampen, maar het kan ook dat ze er meteen enthousiast in gaan liggen rollen.

Zeepbaan maken
Voor een zeepbaan heb je een groot stuk zeil of plastic, water en groene zeep nodig. Smeer het zeepmengsel over de baan uit en laat de kinderen er lekker over glijden. Voor kinderen vanaf een jaar of zeven kun je het stuk zeil ook op een helling leggen; zo kunnen ze naar beneden roetsjen, of proberen naar boven te klimmen.

Scheerschuimschilderij
Scheerschuim voelt zacht aan en veel kinderen vinden het prettig om mee te spelen. Met een gladde ondergrond (bijvoorbeeld een spiegel) en een spuitbus scheerschuim kunnen kinderen lekker kliederen. Laat ze de ondergrond volspuiten met schuim en daarna met hun handen schilderen in het schuim.

Meelspel
Nodig: lekkernijen, bak met water en een bak met meel. Kinderen proberen met hun handen op hun rug eerst iets lekkers uit de bak met water te halen en vervolgens iets lekkers uit de bak met meel. Bah!

Eierlopen
Echt een spel voor buiten. Laat de kinderen onderzoeken hoe moeilijk het is om een ongekookt ei ongeschonden van de ene kant van de tuin naar de andere te krijgen.

Insmeren met olie
Kinderen kunnen elkaars rug masseren met olie. Sommige kinderen zullen moeten wennen aan de vette handen die je ervan krijgt, maar lekker is het ook! Uit onderzoek is gebleken dat kinderen die elkaar masseren elkaar minder slaan. Goed voor de sociale verhoudingen dus.

Modderschilderen
Op een groot stuk papier (een deel van een behangrol bijvoorbeeld) kun je een prachtig modderschilderij maken. Daarvoor heb je een bak modder, een afwasborstel, een slagroomspuit, een trechter en een zeefje nodig. Laat je kind experimenteren met spattende, vallende en smeerbare modder.

Zandschattenspel
Verstop voorwerpen in het zand. Denk bijvoorbeeld aan een bord of kopje, kommetjes, vaasjes, munten, kristallen of mooie stenen, oude knopen, sieraden en fossielen. Graaf de schatten als echte archeologen op met behulp van scheppen, lepeltjes en borstels. Voor jonge kinderen verstop je de voorwerpen heel oppervlakkig, maar hoe ouder kinderen zijn, hoe dieper je de voorwerpen in het zand kunt verstoppen.

Mengen en oplossen
Men neme kleine bakjes en water - koud en handwarm water. Geef verschillende producten: beetje afwasmiddel, zout, suiker, diksap, kleine stukjes crêpe-papier, thee, havermout, etcetera. Lever dit met verschillende bakjes, maatbeters en zeefjes, iets om mee te roeren en laat de kinderen volop experimenteren!

Knutselen

Stoepkrijtverf
Van stoepkrijt kun je poeder maken door er met schuurpapier overheen te gaan. Dit krijtpoeder kun je mooi uitsmeren op papier. Ook kun je het schaafsel mengen met een heel klein beetje water; dan wordt het verf en kun je ermee schilderen.

Bodypaint
Dit is een echte buitenactiviteit. Laat je kinderen in hun blootje, met een luier of in hun onderbroek lopen. Zet kleine bakjes met vingerverf of plakkaatverf neer en zorg voor groot papier zoals een rol behang. Laat kinderen hun gang gaan: over het papier lopen met verf aan de voeten, de buik lekker insmeren, rollen over het papier. Dreumesen vinden dit vaak al een leuke activiteit.

Papier-maché
Neem een pakje behangplaksel en maak dit aan volgens de instructie op de verpakking. Blaas een ballon op, scheur veel kranten in repen en beplak de ballon met de repen krant. Zorg voor zeker vier lagen krant en maak de krant ook goed nat met het plaksel. Laat de ballon zeker een week drogen. Eventueel kan de ballon dan opengeknipt of -gesneden worden. Beschilder dit vervolgens met bijvoorbeeld plakkaatverf. De kinderen kunnen er van alles van maken: rare beesten, een mooi ei, een masker of een schaaltje.

Fossiel maken
Sop een schelp in met afwasmiddel. Giet een gipspapje in een bakje. Druk de schelp in het gipspapje. Als het uitgehard is, haal je de schelp er weer uit. Het fossiel kun je bijvoorbeeld verstoppen in de zandbak voor het zandschattenspel! (zie boven)

Zandschilderij
Laat je kind eerst met (behang)plaksel over papier of karton smeren. Daarna kan hij/zij er zand overheen strooien, zodat het blijft kleven op het plaksel. Het lijkt wel magie! Als je een klein beetje kerrie- of paprikapoeder mengt met het zand, krijgt het zand kleur.
Het kan ook viezer: meng het plaksel van tevoren met het zand en laat je kind hiermee kliederen op een groot stuk karton.

Papier maken
Gebruik je oud papier om er prachtige nieuwe velletjes van te maken. Op Kiind vind je een beschrijving voor zaaipapier: papier dat je in de grond kunt stoppen en waar plantjes uit zullen groeien.

Klei van zand
Meng een kilo zand met 250 milliliter water in een oude pan en breng het aan de kook. Voeg dan nogmaals 250 milliliter water toe, maar nu vermengd met maïszetmeel. De massa wordt dikker als deze kookt. Zo niet, dan voeg je nogmaals water met maïszetmeel toe. Het mengsel wordt kneedbaar als het afkoelt. Nu kunnen de kinderen hiermee kleien. Zodra het opgedroogd is, is het kunstwerk hard!


Koken

Kneden en koken
Kinderen kunnen bij elk recept helpen met koken: laat je kinderen lekker met de handen alle ingrediënten door elkaar doen en de structuur van bijvoorbeeld couscous of pasta, noten, groenten, saus en kaas goed voelen. En wat is er lekkerder dan een zelfgemaakte maaltijd oppeuzelen? (Met de handen natuurlijk!)

Ontbijtkoekdrollen
Verkruimel een stuk ontbijtkoek en vermeng dit met een klein beetje water. Kneed de drol tot hij de gewenste vorm heeft. Eventueel kun je nog wat sesamzaad toevoegen voor een extra vies effect, en eten maar!

Pindakaas maken
Het leukste is om eerst met de kinderen pelpinda’s te gaan pellen. Vervolgens kun je de pinda’s roosteren in een pan, maar dat is niet per se nodig. Doe de pinda’s in een hakmolen of stamp ze in een vijzel en voeg olie toe: dit kan zonnebloemolie zijn, maar arachide-olie (pindaolie) is nog lekkerder. Doe de pindakaas in een oude glazen jampot en klaar is de huisgemaakte pindakaas! Laat dreumesen en peuters ook zelf proberen hun boterham te smeren.


Onderzoeken

Remspoorzoeken
Ga in het park of in het bos eens op zoek naar dierenpoep! Bekijk de konijnkeuteltjes, koeienvlaaien en muizendrolletjes eens goed. Neem vooral een loep mee! Met stokjes kun je de uitwerpselen grondig onderzoeken.

Vieze diertjes
Schenk eens extra aandacht aan wat in de volksmond ‘vieze dieren’ genoemd wordt; ga op zoektocht naar wormpjes en slakken, mieren en oorwurmen. Bekijk ze in hun omgeving of maak thuis een terrarium. Zorg dan wel voor voldoende zuurstof, voedsel en wegkruipmogelijkheden. Bespreek dat ook goed met je kind.

Boerderijdieren voeren
In de kinderboerderij zijn meestal wel dieren die je mag voeren. Dit kan weleens vies of eng gevonden worden. Laat kinderen op een ontspannen manier kennismaken met de dieren en doe eens voor hoe je een konijn of geit eten geeft. En jawel, een lik over je hand! Is dat vies?

Vindselmuseum maken
In het bos, park of langs het strand kun je vaak mooie spullen vinden: stenen, schelpen, stokken of huis-tuin-en-keukenvoorwerpen. Maak samen met je kinderen en vriendjes of buurkinderen een heus vindselmuseum. Pak het groots aan: stal de spullen mooi uit, timmer een bordje voor op de deur en nodig mensen uit om tijdens openingstijden te komen kijken.

Kindermoestuin
Zaadjes zaaien, kuiltjes graven, water geven, onkruid wieden; allemaal dingen die kinderen vaak heel leuk vinden. Geef je kind een klein stukje in de tuin of op het balkon en laat hem of haar eigen plantjes kweken in een kindermoestuin!

Voelspel
Doe allerhande gekvoelende kledder en prutjes in bakjes en laat je kind geblindeerd voelen wat er in de bakjes zit. Denk daarbij aan kwark, asperges, een stuk zeep, fijngehakt gekookt ei, jam, appelstroop, pindakaas. Leuk voor kinderen vanaf een jaar of zes. Voor die tijd is het ook leuk om kinderen zonder blinddoek kennis te laten maken met dit soort structuren.


Lezen

Floddertje
Floddertje is natuurlijk het meeste vieze meisje dat ooit bedacht is. Het boek van Annie M.G. Schmidt is leuk om voor te lezen aan kinderen van ongeveer drie tot acht jaar. In een van de verhalen valt er een emmer blauwe én een emmer rode verf over Floddertje heen; ze wordt dus helemaal paars. Na het voorlezen van dit verhaal kun je samen met je kind experimenteren met het mengen van verf. Dit kan met plakkaat- of vingerverf, maar ook met waterverf. (Uitgeverij Querido, 2004)

Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft
Mol wordt wakker en ontdekt een drol op zijn hoofd. Hij gaat op zoek naar de dader. In dit grappige prentenboek voor kinderen van twee tot zeven van Werner Holzwarth passeren allerlei dieren en hun uitwerpselen de revue. Leuk ter voorbereiding op het remspoorzoeken of het maken van een ontbijtkoekdrol. (zie boven) (Uitgeverij C. de Vries-Bouwers, 2002)

Dat is vies
In dit vieze boekje van Pittau en Gervais laat een meisje zien wat allemaal vies is: niezen zonder zakdoek, zeep eten en vogelpoep op je hoofd krijgen. Iedere pagina wordt zo’n zin gevolgd door: “Dat is vies!”. Voor je het weet zegt je kleintje het mee: “Dat is víes!”. Een mooie aanzet tot het doen van vieze dingen. (Uitgeverij Luister, 2001)

De viezertjes
Dit voorleesboek van Marianne Busser gaat over de vieze kinderen Prutje en Snotje die gaan wonen bij hun schone tante Dahlia. Kleuters zullen genieten van de vieze gebeurtenissen rondom dit stel. En misschien kun je je kinderen hun kleding ook eens laten wassen in de voor zich sprekende ‘Viezerette’!
(Uitgeverij Van Holkema en Warendorf, 1995)

Lekker vies!
Een leuk boek voor kinderen vanaf negen jaar is Ditte Merle’s boek ‘Lekker Vies’. Het boek bevat informatie over vieze dingen zoals oorsmeer, drollen en oogprut en wordt vergezeld door mooie pentekeningen. Uit dit boek blijkt maar weer dat vieze dingen er gewoon bij horen! Onderzoek hoe het lichaam nou precies werkt. (Uitgeverij Unieboek, 2002)

Sandii Zachte © 2010

Suiker, zout en witmeel

Niet kiezen voor de drie kwaden

Voor ouders is het soms moeilijk in te schatten wat wel en niet goed is voor je kind. We worden al jaren doodgegooid met voedingsadviezen, maar meestal gaat het hier om dieetadviezen. Zo gaan er bij veel mensen alarmbellen rinkelen bij producten met veel vet. Kleine kinderen moeten echter niet afvallen, maar gewoon gezónd eten. Er zijn drie producten die zeer veel gebruikt worden - zowel in voedsel voor volwassenen als voor kinderen - terwijl je ze eigenlijk zoveel mogelijk zou moeten vermijden. Dat zijn zout, suiker en witmeel. In dit artikel wordt uitgelegd waarom je zo terughoudend moet zijn in het gebruiken van deze producten.

Suiker
Suiker is om meerdere redenen niet goed voor je. Het levert enkel calorieën, en geen nuttige vitamines en mineralen. Je kindje is dus verzadigd en heeft geen plekje meer over voor voedsel waar wel vitamines in zitten. Een teveel aan suiker zet je in je lichaam om in vet, je wordt er dus dik van. Eenvoudige suikers zijn erg slecht voor het gebit, maar voor die lieve tandeloze mondjes.
Bovendien is eenvoudige suiker niet goed voor je suikerstofwisseling. Ons lichaam is gebouwd op het verwerken van complexe suikers zoals die in volkorenpasta, zilvervliesrijst en aardappels zitten. Dit mechanisme wordt verstoord door andere suikers, zoals witte suiker. Maar ook rietsuiker, ahornsiroop, honing en fruitsuiker (alle soorten suiker dus) verstoren het systeem. Op synthetische zoetstoffen reageert je lichaam hetzelfde. Bovendien is er over dat soort zoetmiddelen erg weinig bekend, een reden om er sowieso voorzichtig mee te zijn. Je lichaam streeft naar een stabiel bloedsuikerniveau. Als je iets eet, gaat het niveau omhoog, als je lang niets eet, gaat het niveau iets omlaag. Eenvoudige suikers laten het niveau heel erg stijgen. Hier reageert je alvleesklier sterk op. Een instabiele bloedsuikerspiegel kan zorgen voor vermoeidheidsklachten en zelfs voor diabetes type 2.

Suikers laat je dus het beste zoveel mogelijk uit het menu. Fruitsuiker is, zodra het uit het fruit gehaald is, ook gewoon pure suiker. Fruit is echter een volledig product: naast de suikers zitten er ook heel veel goede voedingsstoffen in. Deze voedingsstoffen zijn wel belangrijk om binnen te krijgen.

Zout
Ook zout is niet goed voor je, en al helemaal niet voor kleintjes. Het natrium dat in zout zit, verhoogt de bloeddruk. Britse wetenschappers hebben berekend dat bij een daling van de dagelijkse zoutinname met zes gram, het aantal hartinfarcten met achttien procent daalt en het aantal beroerten met vierentwintig procent. Omgerekend naar Nederlandse cijfers: als Nederlanders zes gram minder zout per dag zouden eten, zouden er hier 2284 sterftegevallen minder zijn per jaar! Teveel zout is ook erg slecht voor de nieren. Vooral voor die kleine niertjes van kinderen is het belangrijk ervoor te zorgen dat deze niet overbelast raken.
Gemiddeld eet een Nederlander niet (zoals door het Voedingscentrum wordt aangeraden) maximaal zes gram zout per dag, maar ongeveer het dubbele. Dat komt vooral door het zout dat in allerlei voedingsmiddelen is verwerkt. Ook als je nooit zout over je eten strooit, is de kans dat je teveel zout binnenkrijgt groot: 75% van het zout dat je eet, zit in kant-en-klare producten verwerkt.
Zolang baby's moedermelk of kunstvoeding krijgen, is de zoutinname heel laag. De inname stijgt drastisch zodra ze overgaan op vast voedsel. De aanbevelingen voor kinderen zijn anders dan voor volwassenen. Bij zeven tot twaalf maanden mag een baby maximaal één gram zout per etmaal, bij één tot drie jaar twee gram en bij vier tot zes jaar drie gram.

Verreweg het meeste zout krijgt een gemiddeld kind via brood. In brood zit een halve gram zout per sneetje. Als een kind van drie de door het Voedingscentrum aanbevolen hoeveelheid van drie sneetjes brood eet, dan heeft je kind al bijna het maximum van twee gram zout binnen, terwijl er nog niets op het brood zit! Hartig beleg is vaak ook erg zout, dus het is bijna niet te doen om je kind niet te veel zout te geven. Het is dus aan te raden om helemaal nooit zout toe te voegen aan het eten. Veel winst valt te halen uit het zelf maken van brood zonder zout. Dit scheelt een hoop zout op een dag. Op de website van de consumentenbond staat hoeveel zout er in bepaalde producten zit.

Kinderen zijn dol op extreme smaken. Zodra je kind suiker en zout eet, al is het af en toe, verpest je zijn smaak. Onbewerkte groenten, fruit en granen zullen laf gaan smaken en je kind zal het minder lekker vinden dan wanneer hij nooit zo’n sterke smaak als suiker of zout geproefd heeft.

Witmeel
Een derde boosdoener in het menu is witmeel. De vezels die in volkoren producten zitten, zorgen voor een goede stoelgang. Bovendien hebben ze een beschermend effect tegen overgewicht. Witmeel levert alleen calorieën en verder geen zinvolle voedingsstoffen. Je kunt er dik van worden, maar het grote gevaar is vooral dat de buiken al vol zitten, zonder dat kinderen belangrijke voedingstoffen tot zich hebben genomen. Erg ongezond dus. Zeker voor kleine kinderen die net gaan eten, kan witmeel bovendien zorgen voor verstopping van de darmpjes. Kies daarom bij voorkeur voor volkoren pasta, zilvervliesrijst en volkorenbrood.

Vet
Vetten hebben kleine kinderen dan wél weer nodig. Onlangs kwam in het nieuws dat peuters te mager zijn doordat ouders gewend zijn lightproducten aan te schaffen. Tegenwoordig gaan campagnes over gezonder eten vooral over vet, maar kleine kinderen kunnen best wat extra vetten gebruiken: besmeer een boterham dus gerust met boter of margarine. Ook voor de stoelgang kan het fijn zijn wat vet te gebruiken. Een baby die net oefent met bijvoeding kan een beetje verstopt raken. Vet kan er dan voor zorgen dat de spijsvertering weer goed op gang komt. Het is aan te raden om dierlijke en plantaardige vetten af te wisselen. Véél plantaardige vetten (want die leveren belangrijke onverzadigde vetzuren en vitamine E) en áf en toe dierlijke vetten (die vitamine A en D leveren). Dierlijk vet is echter verzadigd vet en dat is weer niet zo gezond. Daarom kan dierlijk vet beter met mate gebruikt worden.
Het is goed om zeker een keer per week vis te eten omdat dit belangrijke onverzadigde vissenvetzuren bevat die goed zijn voor de groei en ontwikkeling van je kleintje.
Kies voor vette vis. Kies overigens bij vlees wel altijd voor magere varianten: vleesvet is niet gezond.
Ezelsbruggetje is: verzadigd vet is verkeerd, onverzadigd vet is oké.
Het is voor veel mensen moeilijk om hier een evenwicht in te vinden. De Wereldgezondheidsorganisatie gaat er van uit dat een kind per 100 gram voedsel ongeveer 80 calorieën moet binnenkrijgen. Een kind van een half jaar heeft ongeveer 600 calorieën per dag nodig en een kind tussen de 1 en de 2 ongeveer 900 calorieën.

Meer weten?
Op Kiind:
http://www.kiind.nl/articles/63/Tussendoortjes.html
http://www.kiind.nl/articles/91/Normaal_voedingspatroon.html
http://www.kiind.nl/..._gebakken_lucht.html

Verder:
http://www.borstvoeding.com
http://www.voedingscentrum.nl
http://www.consumentenbond.nl

Sandii Zachte © 2010

Leuke dingen doen

Aan je relatie werken

Na het krijgen van kinderen heb je als stel vaak minder tijd voor elkaar. Er is op een dag ook zoveel te doen: je werkt, daarna speel je met de kinderen, verzorgt ze en ben je nog bezig met het huishouden. Even rustig op de bank zitten op een moment, kan niet altijd meer.
Ondanks het tijdgebrek is het toch is het belangrijk om altijd aan een relatie te blijven werken. Met elkaar blijven praten over je behoeftes en gevoelens is heel belangrijk, maar ook vaker leuke dingen met zijn tweeën doen goed voor je relatie. Wij geven hieronder al wat suggesties.

Daarnaast heeft Kiind een reeks inspiratiekaartjes ontworpen. Het idee is dat wanneer de kinderen ‘s avonds slapen, jullie aan de beurt zijn. Onderaan dit artikel vind je hier meer informatie over.

Suggesties voor buitenshuis
Vinden jullie het fijn om de natuur in te gaan? Pak de fiets en ga richting bos of duinen. Je kunt ook eens bewust verdwalen. Om de beurt kiezen jullie of je links- of rechtsaf gaat. Neem allemaal lekkers mee: broodjes, een thermosfles thee en misschien wat fruit. Of neem de kaart van je provincie en een pen. Kies je bestemming geblindoekt. Maak de keuze of je de betreffende plaats met de fiets, het ov of de auto bezoekt. Slenter door een gebied waar je wellicht nooit eerder geweest bent.

Kunnen jullie ontzettend met elkaar lachen? Ga dan eens iets mafs doen, iets waar je zelf niet zo snel op zou zijn gekomen. Voorbeelden hiervan zijn: koekknuffelen, indoor skydiven, gooien met verf, bezoek aan het “Beloofde Varkensland” een workshop smartlappen zingen, graffitiworkshop of een echt zandkasteel bouwen.

Wanneer jullie en de kinderen er al aan toe zijn om ze eens te laten logeren, dan kun je ook 'zomaar' eens een nachtje weekendje weg gaan. Bezoek een hotel, kruip samen in een tentje of laat je verwennen bij een Bed&Breakfast.

Misschien houden jullie wel van culturele uitstapjes. Samen naar het museum, een expositie, het filmhuis of de kunstuitleen kan een heerlijk uitje zijn. De nieuwe indrukken die je opdoet prikkelen vaak tot lange gesprekken en samen filosoferen.

Willen jullie graag iets romantisch doen? Ga dan uit eten, maar op een andere manier. Je kunt bijvoorbeeld restaurant hoppen: in het ene restaurant eet je alleen een voorgerecht, in het andere het hoofdgerecht en in een derde een nagerecht. Zeker in de zomer is dat leuk: je kunt dan terrashoppen. Vraag wel van tevoren of de restaurants het goed vinden.
Ook leuk en goedkoop is picknicken in het park of bos. Neem een mand met eten en kleed (het liefst met ruitjes natuurlijk) mee en ga rustig en uitgebreid lunchen in de natuur.
Andere ideeën zijn: dineren in een luchtballon, ezelrijden of samen naar de sauna.

Suggesties voor thuis
We hadden het er al eerder over: Kiind heeft een reeks inspiratiekaartjes gemaakt. Je bent natuurlijk wat minder flexibel dan vroeger, dus bij de ideeën gaan we er van uit dat jullie thuis blijven. Prik bijvoorbeeld een vaste avond in de week waarop je samen wat leuks doet. Print het bestand, knip de kaartjes uit en bewaar ze in een doosje of met een elastiekje er om heen. Kies om de beurt een kaartje of trek er eentje blind. De kaartjes zijn verdeeld in twee categorieën: doen en gesprek. Mocht je zelf nog een goed idee hebben, mail het ons via info@kiind.nl ! We maken in de loop der tijd een tweede versie van het spel. Klik op de pdf om het bestand te kunnen openen.

De meeste ideeën vind je via:
http://www.leukedingendoen.nl
http://www.dagjeweg.nl
http://www.kadopagina.nl

De inspiratiekaartjes:
http://babynatuurlijk.nl/kiind/leukedingendoen.pdf

Sandii Zachte © 2010